NBN EN ISO 6980-1:2025

Dit document specificeert de vereisten voor referentie-bètastralingsvelden geproduceerd door radioactieve bronnen die gebruikt moeten worden voor de kalibratie van persoonlijke en gebiedsdosismeters en dosistempometers die gebruikt moeten worden voor het bepalen van de grootheden Hp(0,07), H' (0,07 Ω), Hp(3) en H' (3 Ω), en voor het bepalen van hun respons als een functie van de energie van de bètadeeltjes en de invalshoek. De basisgrootheid in bètadosimetrie is het geabsorbeerde dosistempo in een weefsel-equivalent plaatfantoom. Dit document geeft de kenmerken van radionucliden die gebruikt zijn om referentie-bètastralingsvelden te produceren, geeft voorbeelden van geschikte bronconstructies en beschrijft methoden voor het meten van de resterende maximale energie van de bètadeeltjes en het dosistempo op een diepte van 0,07 mm in de bol van de International Commission on Radiation Units and Measurements (ICRU). Het betrokken energiebereik ligt tussen 0,22 MeV en 3,6 MeV maximale bèta-energie overeenkomend met 0,07 MeV tot 1,2 MeV gemiddelde bèta-energie en de dosis-equivalentsnelheden liggen in het bereik van ongeveer 10 µSv·h-1 tot ten minste 10 Sv·h-1. Bovendien worden voor sommige bronnen variaties van de dosis-equivalentsnelheid gegeven als functie van de invalshoek. Zoals echter opgemerkt in ICRU 56[5], zijn de omgevingsdosis-equivalent, H*(10), gebruikt voor gebiedsbewaking, en de persoonlijke dosis-equivalent, Hp(10), zoals gebruikt voor individuele bewaking, van sterk doordringende straling, geen geschikte grootheden voor welke bètastraling dan ook, zelfs niet voor die welke 10 mm weefsel binnendringt (Emax >  2 MeV).
Dit document is van toepassing op twee series referentie-bètastralingsvelden, waaruit de straling kan worden geselecteerd die nodig is voor het bepalen van de kenmerken (kalibratie en energie- en hoekafhankelijkheid van de respons) van een instrument.
Referentiestralingsvelden van serie 1 worden geproduceerd door radioactieve bronnen die worden gebruikt met bundelafvlakkingsfilters die zijn ontworpen om uniforme dosisequivalenten te geven over een groot gebied op een bepaalde afstand. De voorgestelde bronnen van 106Ru/ 106Rh, 90Sr/ 90Y, 85Kr, 204Tl en 147Pm produceren maximale dosisequivalenten van ongeveer 200 mSv·h–1.
Referentiestralingsvelden van serie 2 worden geproduceerd zonder het gebruik van bundelafvlakkingsfilters, waardoor grote vlakke bronnen en een reeks bron-tot-kalibratievlakafstanden kunnen worden gebruikt. Dichtbij de bronnen worden slechts relatief kleine gebieden met een uniforme dosistempo geproduceerd, maar deze serie heeft het voordeel dat de energie- en dosistempobereiken worden uitgebreid ten opzichte van die van serie 1. De serie omvat ook stralingsvelden die gebruikmaken van polymethylmethacrylaat (PMMA)-absorbers om de maximale bètadeeltjesenergie te verminderen. De gebruikte radionucliden zijn die van serie 1 deze bronnen produceren dosisequivalenttempo' s tot 10 Sv·h–1.